Bài học cùng chủ đề

Mở đầu

Quan sát hình 28.1, mô tả hoạt động của mèo và chuột. Hoạt động đó của mèo và chuột có được gọi là cảm ứng không ?

Hướng dẫn giải :

Mô tả hoạt động của mèo và chuột :

Mèo : Co chân, thu người chúi đầu về trước -> Chuẩn bị tư thế để ruọt đuổi con chuột

Chuột : Duỗi chân, vươn thân dài ra, đầu chúi về phía trươc -> Để chạy trốn con mèo

-> Hoạt động đó của mèo và chuột có được gọi là cảm ứng

I. Khái niệm và vai trò của tập tính ở động vật

Câu hỏi 1. Cho ví dụ tập tính ở một số động vật mà em biết

Hướng dẫn giải :

Ví dụ tập tính ở một số động vật : Tập tính làm tổ của chim, tập tính đào hang của chuột và cua đồng...

Câu hỏi 2. Nêu vai trò của tập tính đối với động vật

Hướng dẫn giải :

Vai trò của tập tính đối với động vật :

  • Tập tính có vai trò rất quan trọng đến sự tồn tại và phát triển nòi giống
  • Đảm bảo cho động vật thích nghi được với môi trường sống

Câu hỏi 3. Quan sát hình 28.2 :

a. Nêu ý nghĩa của mối tập tính đối với động vật, con người ở hình a, b, c, d

b. Cho biết tập tính nào là bẩm sinh, tập tính nào là học được

Hướng dẫn giải :

  • Hình a : Nhện giăng tơ là để bảo vệ bản thân, tránh kẻ thù. -> là tập tính bẩm sinh
  • Hình b : Khỉ dùng đá đập hạt cứng để ăn là để tìm kiếm thưc ăn.-> là tập tính học được
  • Hình c : Chim làm tổ là để thích nghi với môi trường sống không có nhà cố định. -> là tập tính học được
  • Hình d : Người đi đường đứng lại khi đèn đỏ là để bảo đảm an toàn cho bản thân. -> là tập tính học được

B. Bài tập và hướng dẫn giải

Luyện tập 1.  Cho biết những tập tính có trong bảng 28.1 là tập tính bẩm sinh hay tập tính học được. Nêu ý nghĩa của các tập tính đó đối với động vật.

Tiêu chí so sánh

Tập tính bẩm sinh

Tập tính học được

Ý nghĩa

Chim, cá di cư

 

 

 

Ong, kiến sống thành đàn

 

 

 

Chó tiết nước bọt khi ngửi thấy mùi thức ăn

 

 

 

Mèo rình bắt chuột

 

 

 

Chim ấp trứng

 

 

 

Vận dụng 1. Nêu cơ sở của việc ghi âm tiếng mèo để đuổi chuột

Luyện tập 2. Kể thêm một số ứng dụng hiểu biết về tập tính của động vật vào thực tiễn.

II. Ứng dụng hiểu biết về tập tính vào thực tiễn

Vận dụng 2. Vì sao người ta có thế dùng biện pháp bẫy đèn ban đêm diệt côn trùng có hại?

Vận dụng 3. Vì sao người dân vùng biển thường câu mực vào ban đêm?

Vận dụng 4. Người ta dạy chó nghiệp vụ dựa trên cơ sở khoa học nào?